In de winkel zat hij goed. Thuis voelde hij binnen tien minuten verkeerd.
Ik heb ooit een bank van 1.650 euro gekocht die thuis niet bleek te werken. Hij heeft negen maanden in mijn woonkamer gestaan: eerst tegen de muur, daarna schuin in een hoek, en uiteindelijk stond hij vooral in de weg, met een ‘te koop’-briefje ernaast. Ik heb hem op Marktplaats verkocht voor 850 euro. Een dure les.
Wat ik nu weet, en wat ik graag had geweten voor ik die zaterdag de winkel binnenliep, schrijf ik hier op. Want de fout zat niet in welke bank ik koos. De fout zat in hoe ik die keuze maakte.
Hoe ik in de winkel stond
Ik was die zaterdag samen met mijn vriendin naar de meubelboulevard gegaan. Onze oude bank was tien jaar oud en de zitting was daar al een paar jaar doorheen. We wilden iets nieuws, iets waarin je echt kon hangen. Geen rechte tweezitter, geen kuipje aan de eettafel, maar een grote driezitter waar je na het werk in zou ploffen.
Bij de derde winkel stond hij. Lichtgrijs, diep, met losse rugkussens en een chaise longue aan de linkerkant. Hij stond onder een paar witte spots, naast andere banken in dezelfde stijl. Ik ging zitten, leunde achterover, en zakte weg. Mijn voeten kwamen los van de grond. Ik dacht: dit is hem.
De verkoper kwam langs. Hij vertelde dat de stof slijtvast was en jaren mee zou gaan, dat de chaise longue ook aan de andere kant kon, en dat de bank binnen drie tot vier weken bezorgd kon worden. Ik vroeg of we hem nog even konden uitproberen. Hij zei dat dat natuurlijk kon. We bleven nog twee, drie minuten zitten. Ik stond op, mijn vriendin ging zitten, ze zei dat hij lekker zat. We keken elkaar aan en knikten.
Tien minuten later stonden we bij de balie. Ik betaalde, kreeg een bevestigingsmail, en we liepen door naar de volgende winkel om accessoires te kijken. De bank was geregeld.
Wat ik niet had gedaan: een kwartier blijven zitten zoals ik thuis op een bank zit. Ik had niet uitgemeten hoe diep de zitting was. Ik had niet bedacht dat de spots in de winkel de stof er anders uit lieten zien dan het daglicht in onze woonkamer. En ik had niet stilgestaan bij hoe de bank in onze kamer zou staan, ten opzichte van de eettafel en het looppad naar de keuken.
Ik had op gevoel gekocht. Een gevoel van drie minuten.
Drie weken later: de bezorging
Op een dinsdagochtend werd de bank gebracht. Twee bezorgers, een groot pakket, een hoek in de gang die ze bijna niet om kregen. Ze zetten hem neer op de plek die ik had aangewezen: tegen de lange wand, met de chaise longue richting het raam.
Ze vertrokken en ik bleef alleen in de woonkamer. Ik ging op de bank zitten en weer staan. Liep er omheen. En na een minuut of tien had ik door dat er iets niet klopte.
Ik kon het op dat moment niet precies benoemen. De bank zag er goed uit, hij paste qua kleur, de stof was zacht. Maar er was iets. Toen mijn vriendin ’s avonds thuiskwam en op de bank ging zitten, was haar eerste opmerking: hij is wel heel diep, hè?
Dat was het probleem. En toen ik daar eenmaal op was gaan letten, kwamen er nog twee dingen achteraan.
Probleem 1: hij was te diep
De zitting was 105 centimeter diep. Dat had ik kunnen weten als ik in de winkel even de meetlat had gepakt, maar dat had ik niet gedaan.
105 centimeter is te diep voor de meeste mensen. Ik ben 1,72 meter. Met mijn rug tegen de leuning hingen mijn voeten in de lucht. Ging ik onderuit, dan kwam mijn rug los van de leuning en zat ik op de halve zitting met een holle rug. Geen van beide hield ik lang vol.
De enige manier om er goed op te zitten, was met opgetrokken benen. Maar zo zit ik niet altijd. Soms wel, met een laptop op schoot of een boek. Maar als ik gewoon naar de tv wil kijken, met een glas wijn op de salontafel binnen handbereik, dan wil ik mijn voeten op de grond. En dat ging niet.
Een paar dagen later zocht ik op wat de standaard zitdiepte is. Tussen de 90 en 95 centimeter voor de meeste mensen. 100 tot 110 voor wie graag opgekruld zit of vaak op de bank ligt, en dan vooral met dikke losse rugkussens om de zitting kleiner te maken.
De rugkussens op mijn bank waren niet zo dik. Ze waren ook niet bedoeld om je zit te steunen, het waren decoratiekussens van 40 bij 40 centimeter.
Probleem 2: de stof zag er thuis anders uit
In de winkel zag de stof er warm lichtgrijs uit. Een grijs dat naar beige kantelde, dachten we allebei. Bij ons thuis was hij koud blauwgrijs.
Onze woonkamer heeft een raam op het noorden. Daar komt nooit direct zonlicht. Vooral ’s ochtends is het licht koel, en in dat licht trok de stof naar blauw. Niet een beetje, maar genoeg dat een vriendin op bezoek vroeg of ik een blauwe bank had gekocht.
Het verschil is logisch als je er even bij stilstaat, maar dat had ik niet gedaan. In een meubelwinkel hangen vaak warme spots, vrij fel, die elke stof er een beetje rijker uit laten zien. Thuis hebben de meeste mensen één plafondlamp en daglicht door een raam. Hetzelfde grijs ziet er onder die twee soorten licht echt anders uit.
Daarbovenop kwam nog iets. Na een paar maanden zaten er lichte glansplekken op de hoeken van de zitting. De plekken waar je elke avond ploft. Niet versleten, niet kapot, maar de stof was er een beetje platgedrukt en glansde subtiel. Dat had de verkoper er niet bij verteld.
Probleem 3: hij stond in de looproute
Ik had de bank uitgemeten voor de bezorging. Hij was 2,60 meter lang en 1,05 meter diep. Onze lange wand is 4 meter, dus dat paste prima. Tussen de voorkant van de bank en de eettafel was iets meer dan een meter ruimte. Ook prima, dacht ik.
Wat ik niet had bedacht: precies door die meter ruimte loopt iedereen die van de gang naar de keuken gaat. En ook iedereen die van de keuken naar de tuindeur gaat. En als je bezoek hebt en iemand wil naar de wc, dan loopt diegene daar ook langs.
Een meter klinkt als genoeg, maar dat is het niet. Een meter is genoeg om te staan. Niet om er soepel doorheen te lopen, zeker niet met een salontafel ervoor. Iedereen die naar de keuken liep, schuurde langs de voorkant van de bank.
Het hoekkussen aan die kant werd binnen een maand zichtbaar platter dan de andere drie. En als er bezoek was en iemand zat op die plek, dan zat diegene de hele avond half in de looproute. Niemand zei er iets van, maar na een keer ging niemand er meer vrijwillig zitten.
Een meter ruimte voor een bank is niet genoeg als daar een looproute door gaat. De vuistregel die ik later las is minimaal 80 centimeter zonder doorloop, en 110 tot 120 centimeter als je er regelmatig langs moet. Meer over hoe je de plek voor je bank bepaalt, staat in de beste plek voor een bank in de woonkamer.
Wat ik geprobeerd heb om hem werkend te krijgen
Ik wilde niet meteen accepteren dat ik de verkeerde bank had gekocht. Daarvoor was hij te duur. Dus ik probeerde wat dingen.
Eerste poging: dikke rugkussens. Ik kocht twee grote linnen kussens van 70 bij 50 centimeter en legde die tegen de rugleuning. De zitting werd daardoor effectief kleiner en mijn voeten kwamen weer op de grond. Het werkte, een week of twee. Daarna zakten de kussens elke avond weer naar achter en zat je binnen een halfuur weer met je benen in de lucht. Twee maanden later lagen ze permanent op de grond.
Tweede poging: de bank schuin zetten. Ik trok hem onder een hoek uit de muur, met de zijkant richting de keuken. Niemand liep er meer tegenaan. Maar de bank stond nu schuin in een rechte kamer en wees naar een lege hoek. En aan één kant van de eettafel kon je je stoel niet meer naar achter schuiven, want daar kwam nu de hoek van de bank in. Eén probleem opgelost, maar er kwam meteen een nieuw voor terug.
Derde poging: een smallere salontafel. Idee was simpel: als de tafel smaller wordt, wordt de looproute breder. Het hielp een beetje, maar de oude tafel was al 50 centimeter breed. Smaller dan 40 word je een dienblad op poten, en daar lust ik weinig op te leggen. Het scheelde misschien tien centimeter.
Toen ben ik gestopt met proberen het op te lossen. Ik heb hem schoongemaakt, foto’s gemaakt, op Marktplaats gezet voor 1.000 euro en uiteindelijk weg gedaan voor 850. De koper kwam met een busje en een vriend, ik heb geholpen met inladen.
Toen hij weg was, was de woonkamer een paar dagen leeg. We zaten op de keukenstoelen en aten chips op de salontafel. En toch voelde dat beter dan negen maanden op een bank zitten waarvan ik wist dat hij niet klopte.
Wat ik nu altijd doe voor ik een bank koop
Een paar weken later kochten we een nieuwe. Goedkoper, niet zo modern, maar wel een die werkt. Tweezitter plus losse fauteuil, zitdiepte 92 centimeter, donkergroene stof. Drie jaar later staat hij er nog en hebben we er nooit meer aan zitten sleutelen.
Wat ik tussen die twee aankopen anders heb gedaan:
Een kwartier zitten in de winkel, niet drie minuten
Drie minuten zitten zegt niets. Drie minuten zit je rechtop, alert, met een verkoper in zicht en een vriendin die ook even wil komen proefzitten. Thuis zit je drie uur achter elkaar, onderuit, met een telefoon in je hand of een boek op je buik.
De tweede keer ging ik in de winkel zitten en zei tegen mijn vriendin dat ze even tien minuten met de verkoper kon kletsen. Ik pakte mijn telefoon, scrolde wat, leunde achterover, ging onderuit, schoof rechtop, leunde naar links. Net zoals thuis. Pas toen voelde ik dat de zitdiepte klopte, en dat een armleuning die ik in eerste instantie te smal vond, eigenlijk precies op de goede hoogte zat om je hoofd op te leggen.
Het voelt raar om in een meubelwinkel een kwartier op een bank te hangen. Maar doe het toch. Dit is het verschil tussen tien jaar plezier of tien jaar irritatie.
Plak de omtrek met tape op je vloer
Voor je een bank bestelt: pak een rol schilderstape en plak de exacte omtrek op je vloer. Niet ergens in het midden van de kamer, maar precies op de plek waar de bank komt, met de juiste afstand tot de muur.
Laat de tape een paar dagen liggen. Loop je normale rondjes door de kamer, naar de keuken, naar de gang, naar de tuindeur. Ga ’s avonds op je oude bank zitten en stel je voor dat de nieuwe daar staat.
Loop je telkens met je voeten over de tape als je naar de keuken gaat? Dan staat de bank straks in de looproute. Past je salontafel er niet meer voor zonder dat hij in de weg staat? Dan is de bank te lang of te diep. Voelt de kamer plotseling kleiner? Dan is hij te groot.
Dit is dezelfde aanpak die in kleine woonkamer inrichten: do’s en don’ts wordt aangeraden voor elk groot meubel. Het werkt voor banken, eettafels, kasten. Voor alles wat je niet meer makkelijk kunt verplaatsen als het er eenmaal staat.
Vraag een groot stuk stof mee naar huis
Niet zo’n piepklein vierkantje van vijf bij vijf centimeter, want daar zie je niets aan. Vraag de winkel om een groter staal, minstens een halve meter in het vierkant. De meeste winkels hebben die liggen of kunnen ze bestellen.
Leg dat stuk stof thuis op je oude bank, in de hoek waar de nieuwe komt te staan. Bekijk hem op drie momenten: ’s ochtends bij daglicht, ’s middags, en ’s avonds met de lamp aan. Loop er ook even langs vanuit de keuken of de gang, want vanuit een andere hoek ziet stof er anders uit.
Ziet de stof er op alle drie de momenten uit zoals je verwacht? Dan kun je verder. Trekt hij op één moment naar een kleur die je niet wilt? Kies dan iets anders. Beter een lapje weggooien dan een hele bank.
Meet de hele route, niet alleen de bank
Een bank past door je voordeur. Maar past hij ook door de bocht in de gang, of door de smalle plek bij de trap?
Voor de eerste bank had ik dat niet gemeten, en de bezorgers hebben er een halfuur over gedaan om hem in de woonkamer te krijgen. Voor de tweede heb ik de hele route uitgemeten: voordeur, hoek in de gang, breedte van de gang, deur naar de woonkamer. Past prima.
Bij sommige banken kun je de armleuningen los krijgen voor het transport, bij andere niet. Vraag dat aan de winkel voor je hem koopt, niet erna. En vraag hoe ze hem komen leveren. Bij appartementen op een hogere verdieping moet de bank soms via het balkon naar binnen, en dan heb je een verhuislift nodig. Dat soort dingen weet je liever vooraf.
Eerst zitdiepte, dan pas breedte
De eerste keer keek ik vooral naar hoe lang de bank was en hoeveel mensen erop konden. Dat was de verkeerde volgorde.
Begin altijd bij de zitdiepte. Hoe ga je erop zitten? Voeten op de grond, gewoon onderuit voor de tv, met een glas wijn binnen handbereik? Dan zoek je 90 tot 95 centimeter. Ben je iemand die altijd ligt op de bank, of opgekruld zit? Dan kan 100 tot 110 ook prima werken.
De lengte en het aantal zitplaatsen komen daarna. Een tweezitter waar je goed op zit, is meer waard dan een driezitter waar je scheef op hangt.
Wat het me uiteindelijk heeft gekost
In geld: 1.650 euro betaald, 850 verkocht. 800 euro weg in negen maanden. Dat is bijna 90 euro per maand voor een bank waar ik geen plezier aan heb gehad.
In tijd: drie zaterdagen aan winkels, een paar avonden zoeken op het internet, een halve middag schuiven met kussens, een halve dag schoonmaken en fotograferen voor Marktplaats, een ochtend om hem op te laten halen.
In gevoel: negen maanden een woonkamer waarvan ik elke avond dacht: dit zit niet. Niet erg genoeg om er ruzie over te krijgen, wel genoeg om elke keer even te balen.
De vraag die ik mezelf nu altijd stel
Voor ik een bank koop, en eigenlijk voor elk meubelstuk dat duurder is dan vijfhonderd euro, stel ik mezelf één vraag.
Zit ik op deze bank zoals ik thuis op mijn bank zit? Dus onderuit, voeten op de vloer, een halfuur lang, zonder dat ik scheef of stijf ga zitten?
Voelt het goed, dan klopt de bank. Voelt het na tien minuten al niet, dan is het niet de juiste, hoe mooi hij ook is. Dat is de hele les van die 800 euro.
Op zoek naar nog meer inspiratie? Lees ook Cognac bank combineren, Grijze bank combineren, Zwarte bank combineren of Beige bank combineren. Wil je weten welke stijl bij jou past? Doe dan onze woonstijltest of bekijk het woonmagazine voor meer interieur-inspiratie.
