Je hebt netjes je radiatoren ontlucht, de thermostaat hoger gezet en dan blijft die ene radiator gewoon koud. Dat is irritant, zeker als je net in die kamer lekker warm wilde zitten.
Gelukkig kun je zelf vaak meer doen dan je denkt. Als je het stap voor stap aanpakt, kom je meestal aardig in de buurt van de oorzaak.
In deze gids lopen we samen door de meest logische checks heen. Je hebt geen ingewikkeld gereedschap nodig, alleen wat geduld en een beetje gevoel in je handen.
Waarom ontluchten zo belangrijk is voor warme radiatoren
Ontluchten voelt snel als een klusje dat je uitstelt, maar het maakt echt verschil. In je cv-systeem hoort alleen water te zitten, maar er komt altijd wat lucht bij. Die lucht verzamelt zich op hoge punten, vaak in de radiatoren bovenin huis.
Die luchtbellen blokkeren de doorstroming van warm water. Je merkt dat aan radiatoren die bovenaan koud blijven, borrelende geluiden maken of heel traag warm worden. Soms hoor je zelfs een soort klotsend geluid als de cv aanslaat.
Door te ontluchten geef je het warme water weer de ruimte. Je radiatoren worden gelijkmatiger warm en je cv-ketel hoeft minder hard te werken om je huis op temperatuur te krijgen. Dat scheelt gas en voorkomt onnodige slijtage.
Plan het ontluchten het liefst één keer per jaar, aan het begin van het stookseizoen. Heb je tussendoor veel lawaai in de leidingen of worden meerdere radiatoren ineens slechter warm, dan ontlucht je gewoon nog een keer.
Belangrijk is dat je de cv eerst uitzet en even wacht tot het water is afgekoeld. Zo voorkom je dat je je vingers verbrandt en kan de lucht rustig naar de hoogste punten in het systeem stijgen. Begin bovenin het huis en werk naar beneden.
Heb je na het ontluchten nog steeds een radiator die niet warm wil worden, dan is er meestal meer aan de hand dan alleen lucht. Dan ga je verder kijken naar de doorstroming en de instellingen van je systeem.
Radiator blijft koud na ontluchten: zo check je stap voor stap
Als een radiator koud blijft na het ontluchten, is het verleidelijk om meteen te denken dat er iets groots mis is. Toch ligt de oorzaak vaak in iets kleins. Daarom begin je altijd met de simpele dingen.
Controleer eerst of de radiatorkraan echt helemaal open staat. Draai hem een paar keer helemaal dicht en dan weer helemaal open. Klinkt flauw, maar een kraan die half dicht staat komt vaker voor dan je denkt, zeker als er kinderen in huis zijn.
Zet daarna de thermostaat in de ruimte waar de radiator hangt een stuk hoger dan de huidige temperatuur. Wacht een paar minuten en voel met je hand aan de leidingen onder de radiator. Doe dit voorzichtig, want het kan warm worden.
Voel of de aanvoerleiding warm wordt. Dat is meestal de leiding waar het warme water binnenkomt. Is die leiding heet en blijft de radiator zelf koud, dan zit het probleem vaak in de kraan of het voetventiel.
Worden de leidingen van die radiator helemaal niet warm, terwijl andere radiatoren in huis wel warm worden, dan is de doorstroming naar die radiator waarschijnlijk geblokkeerd. Dan ga je gericht kijken naar de kraan, het voetventiel en de instellingen van je systeem.
Let ook op of dit probleem bij één radiator speelt of bij meerdere tegelijk. Als er ineens veel radiatoren slecht warm worden, kan er iets mis zijn met de waterdruk, de pompstand of de cv-ketel zelf. Heb je juist wel verwarming maar geen warm water? Bekijk wat er speelt bij geen warm water terwijl de verwarming wel werkt. Dan is het beeld net even anders dan bij één lastige radiator.
- Check 1: Staat de radiatorkraan helemaal open en draait hij soepel.
- Check 2: Wordt de aanvoerleiding onder de radiator warm.
- Check 3: Hebben andere radiatoren in huis hetzelfde probleem.
- Check 4: Hoor je nog luchtgeluiden of is het systeem verder rustig.
Als je deze basisdingen hebt nagelopen en de radiator blijft koppig koud, dan is het tijd om de kraan zelf onder de loep te nemen.
Wordt je radiator maar deels warm? Lees waarom een radiator onderaan koud blijft.
De radiatorkraan controleren en het vastzittende pinnetje losmaken
In veel gevallen ligt het probleem bij de radiatorkraan. In die kraan zit een klein metalen pinnetje dat de doorstroming van water regelt. Dat pinnetje kan vast gaan zitten door vuil, kalk of simpelweg doordat hij lang niet bewogen is.
Je merkt dat aan een radiator die koud blijft, terwijl de leiding ervoor wel warm wordt. De warmte komt dan simpelweg niet door de kraan heen. Dat klinkt ingewikkeld, maar je kunt vaak zelf al een poging doen om dat pinnetje weer los te krijgen.
Begin met de cv-ketel uitzetten en de thermostaat laag zetten. Zo voorkom je dat de kraan onder druk staat terwijl jij eraan zit. Wacht even tot de radiator is afgekoeld.
Haal daarna voorzichtig de knop van de radiatorkraan. Soms kun je hem er zo aftrekken, soms zit er een klein schroefje of klemmetje onder een kapje. Leg de onderdelen even bij elkaar zodat je straks weet wat waar hoort.
Als de knop eraf is, zie je een klein pinnetje uitsteken. Dit pinnetje moet een paar millimeter in en uit kunnen bewegen als je er zachtjes op drukt. Gebruik je duim of de achterkant van een pen, niet iets scherps.
Beweegt het pinnetje niet of nauwelijks, dan zit het vast. Tik dan heel voorzichtig met een schroevendraaier of een ander hard voorwerp tegen de zijkant van het ventielhuis. Niet keihard slaan, maar een paar korte tikjes om het vuil los te trillen.
Probeer daarna opnieuw of het pinnetje beweegt. Soms moet je dit een paar keer herhalen. Blijft het pinnetje muurvast, dan is de kans groot dat het binnenwerk versleten is en moet de kraan worden vervangen.
- Zet de cv uit en laat de radiator afkoelen.
- Verwijder de thermostaatknop van de kraan.
- Controleer of het pinnetje een paar millimeter kan bewegen.
- Tik zachtjes tegen het ventiel als het pinnetje vastzit.
- Test opnieuw de beweging van het pinnetje.
- Plaats de knop terug en zet de verwarming weer aan om te testen.
Wordt de radiator na deze stappen wel warm, dan weet je dat het probleem in de kraan zat. Komt er nog steeds geen warmte door, dan kijk je verder naar het voetventiel en de balans in je systeem.
Wat het voetventiel doet en hoe je het slim gebruikt
Onder veel radiatoren zit een voetventiel. Dat is het ventiel op de retourleiding, vaak verstopt achter een klein kapje of onder een sierstuk. Dit ventiel bepaalt hoeveel water er via die radiator terugstroomt naar de cv-ketel.
Als het voetventiel te ver dicht staat, komt er bijna geen water door de radiator. Die blijft dan koud of wordt alleen onderin lauw. Staat het ventiel juist veel verder open dan bij andere radiatoren, dan pakt die radiator misschien te veel water en blijven andere kamers achter.
Een goed ingesteld voetventiel zorgt ervoor dat alle radiatoren ongeveer tegelijk warm worden. Radiatoren dicht bij de ketel hebben het voetventiel vaak wat verder dicht staan. Radiatoren op de bovenverdieping of aan het eind van de leiding hebben het ventiel juist verder open.
Je kunt zelf kijken of het voetventiel misschien dicht staat. Haal het plastic kapje eraf en kijk of je een sleufje of een inbusopening ziet. Met een kleine schroevendraaier of inbussleutel kun je het ventiel voorzichtig draaien.
Meestal is linksom open en rechtsom dicht, maar dat is niet altijd zo. Draai daarom nooit meteen wild heen en weer. Maak eerst een klein streepje met een stift op de huidige stand, zodat je altijd terug kunt naar hoe het stond.
Staat het voetventiel bijna helemaal dicht, draai het dan een klein stukje verder open. Wacht daarna even en voel of de radiator warmer wordt. Doe dit stap voor stap en geef het systeem steeds een paar minuten de tijd om te reageren.
Let er ook op dat je niet alle voetventielen in huis zomaar maximaal opendraait. Dan raakt de balans zoek en wordt het in sommige kamers snel warm, terwijl andere kamers achterblijven. Het draait om verdelen, niet om alles voluit zetten.
Als je merkt dat je aan één radiator blijft sleutelen zonder resultaat, kan het zijn dat de hele waterverdeling in huis niet goed is ingesteld. Dan helpt het om alle voetventielen een keer rustig langs te lopen en opnieuw te verdelen.
Zelf je voetventielen opnieuw instellen voor een betere balans
Als je het goed wilt aanpakken, kun je alle voetventielen in huis opnieuw instellen. Dat klinkt als een grote klus, maar als je het rustig doet, is het vooral een kwestie van logisch nadenken en voelen.
Zet eerst de cv-ketel uit door de stekker uit het stopcontact te halen of de ketel uit te schakelen. Zet de thermostaat laag en wacht tot alle radiatoren zijn afgekoeld. Zo kun je straks goed voelen welke radiator als eerste warm wordt.
Draai nu alle radiatorkranen en voetventielen helemaal open. Meestal is dat linksom. Controleer per radiator of zowel de kraan als het voetventiel volledig open staat, zodat het water straks vrij kan stromen.
Zet daarna de cv-ketel weer aan en draai de thermostaat flink omhoog. Loop door het huis en voel in welke volgorde de radiatoren warm worden. De radiator die als eerste warm wordt, zit het dichtst bij de ketel in de kring.
Onthoud of noteer de volgorde waarin de radiatoren warm worden. Dit helpt je straks bij het instellen. Als je de volgorde niet goed kunt onthouden, schrijf per ruimte even op welke radiator wanneer warm werd.
Zet daarna de cv weer uit en laat alles opnieuw afkoelen. Nu ga je de voetventielen instellen. Begin bij de radiator die als eerste warm werd. Draai daar het voetventiel helemaal dicht en dan een kwartslag open.
Ga vervolgens naar de volgende radiator in de volgorde. Daar draai je het voetventiel iets verder open, bijvoorbeeld een halve slag. Hoe verder de radiator van de ketel af zit, hoe verder je het voetventiel open zet.
Als je alle radiatoren gehad hebt, zet je de cv weer aan en laat je het systeem opwarmen. Loop nog een keer door het huis en voel of de radiatoren nu ongeveer tegelijk warm worden. Het kan zijn dat je hier en daar nog een klein beetje moet bijstellen.
Merk je dat juist die ene lastige radiator nog steeds achterblijft, geef dat voetventiel dan nog een klein extra stukje open. Doe dit steeds in kleine stapjes, zodat je niet meteen de hele balans weer overhoop haalt.
Waterdruk, pompstand en andere dingen die je zelf kunt checken
Als je toch bezig bent met je verwarming, is het slim om ook een paar andere basisdingen na te lopen. Die hebben namelijk direct invloed op hoe goed je radiatoren warm worden.
Kijk eerst naar de waterdruk van je cv-installatie. Op de ketel zit een manometer, een klein metertje met een wijzer. Als het systeem koud is, hoort de druk meestal ergens rond de 1,5 tot 2 bar te zitten. Wat precies ideaal is, staat in de handleiding van je ketel.
Staat de druk veel lager, dan kan het water niet goed door alle leidingen worden gepompt. Je vult dan water bij via het vulpunt bij de ketel. Sluit de vulslang aan, draai de kraan open en houd de meter in de gaten tot je op de juiste druk zit. Draai daarna alles weer dicht.
Daarnaast speelt de pompstand een rol. Bij veel moderne ketels is de pomp automatisch geregeld, maar bij oudere systemen kun je soms zelf de stand kiezen. Staat de pomp te laag, dan komt het warme water niet goed bij de verste radiatoren.
Voel ook even aan je radiatoren of ze gelijkmatig warm worden. Boven warm en onder wat koeler is normaal. Is het precies andersom, dan zit er vaak nog lucht in of is er iets mis met de doorstroming.
Let ook op de ruimte om je radiatoren heen. Een grote bank strak ervoor of dikke gordijnen eroverheen houden de warmte tegen. Dan voelt de kamer koud, terwijl de radiator zelf wel zijn best doet.
Tot slot is het handig om één keer per jaar een vast moment te kiezen om alles na te lopen. Ontluchten, druk checken, even naar de kranen kijken en testen of alle kamers goed warm worden. Zie het als een kleine onderhoudsronde voor je huis, net als de ramen lappen of de tuin winterklaar maken.
Wanneer je beter een monteur belt
Er is een grens aan wat je zelf relaxed kunt doen. Als je de radiator hebt ontlucht, de kraan hebt gecontroleerd, het voetventiel hebt nagelopen en de druk in orde is, maar de radiator blijft koud, dan is het tijd om een monteur te bellen.
Een vakman kan meten of er misschien een verstopping in de leiding zit of dat er iets mis is met de pomp of de regeling in de ketel. Soms is er sprake van vervuiling in het hele systeem en moet het water worden ververst of doorgespoeld. Merk je ook problemen met warm water onder de douche? Lees wat er speelt als warm water wegvalt tijdens het douchen.
Ook als je je niet prettig voelt bij het loshalen van knoppen en ventielen, is het slim om hulp in te schakelen. Met water en verwarming wil je geen gokjes nemen, want een fout kan lekkage of schade geven.
Merk je dat je cv-ketel oud is, vaker storingen geeft of dat meerdere radiatoren in huis slecht warm worden, dan kan een monteur ook met je meekijken naar de grotere lijn. Soms is een kleine reparatie genoeg, soms is het handiger om alvast na te denken over vervanging.
Blijf in ieder geval niet eindeloos klooien als je het niet vertrouwt. Een goed werkende verwarming is niet alleen fijn voor je comfort, maar ook belangrijk voor je energieverbruik en voor de staat van je huis. Koude hoeken en vochtige muren wil je liever voor zijn.
Op zoek naar nog meer klus- en interieurtips? Lees ook Radiator wordt onderaan niet warm, Voetventielen inregelen voor een zuinige en comfortabele cv, Geen warm water, wel verwarming, Warmwaterleiding links of rechts of Warm water valt weg onder de douche. Wil je weten welke stijl bij jou past? Doe dan onze woonstijltest of bekijk het woonmagazine voor meer interieur-inspiratie.
